Het leek wel hoogzomer terwijl het toch pas begin mei was. Ik fietste naar het hospice voor mijn middagdienst. Op het terras van kamer 1 zat een nieuwe gast. Ze had een grote zonnebril op en een schaduwrijke zomerhoed tegen de felle zon.

Na de overdracht van de verpleegkundigen, ging ik voor de theeronde langs bij kamer 1. “Ida is de naam, en hoe heet jij?” zei Ida. Ik stelde me voor en al snel hadden we een gezellig informeel praatje en een klik. Zo bijzonder dat je als vrijwilliger meteen een vertrouwd gevoel kunt hebben met een gast.

Ze vertelde dat ze graag buiten was maar niet goed meer tegen de zon kon. Ik regelde een parasol voor haar zodat ze de komende dagen lekker buiten kon zitten. “Dan hoef ik die grote hoed ook niet meer op. Ik lijk de koningin wel” zei Ida lachend.

'Ik doe de dingen niet zomaar'

Ooit werd deze titel boven een interview met mij geplaatst. Lange tijd dacht ik dat dit niet echt op mij van toepassing was, maar gaandeweg ben ik gaan beseffen dat het wél zo is: ik wil de dingen niet zomaar doen... En al helemaal niet sinds ik, eerst als palliatief verpleegkundige en later als geestelijk verzorger, te maken kreeg met mensen die zijn aangekomen in de laatste fase van hun leven.

Hoe zou je zelf aandacht en zorg willen ontvangen als dit moment jouw laatste levensfase inluidt? Uitbehandeld. Er is niets meer te verbeteren of te veranderen. We weten allemaal dat het leven voor iedereen, ook voor onszelf, eindig is. Dat het ooit ophoudt. Maar wanneer en hoe, dat weten we juist niet.

'U bent in de winter van uw leven aangekomen'

Als iemand van een arts te horen heeft gekregen: 'U bent uitbehandeld. We kunnen medisch niets meer voor u doen om uw situatie te verbeteren of uw leven te verlengen,' dan lijkt het leven even helemaal stil te staan of zelfs te bevriezen, zoals in de winter. U weet: het levenseinde nadert met rasse schreden. Eigenlijk is de enige zekerheid van het leven dat het een keer stopt. Maar na zo'n bericht weet en ervaart u pas echt, van heel dichtbij: mijn leven zal niet zo heel lang meer duren.

Over een bijzondere ervaring in de palliatieve zorg

Sinds enkele weken verblijft mevrouw B. in ons hospice. Mevrouw heeft een Pakistaanse achtergrond en is pas vier maanden in Nederland. Door haar terminale ziekte is zij samen met haar kinderen naar Nederland gekomen om herenigd te worden met haar man. Toch bleek opname in het hospice nodig.

Een ingrijpend moment: in haar ogen zag ik pure verwondering.

In april van dit jaar werd ik als vrijwilliger uitgezonden voor Stichting NAbij. Het was een eenmalig bezoek dat me altijd zal bijblijven.

Mevrouw M. (90+) was opgenomen in het verpleeghuis. Tot aan haar val woonde zij zelfstandig en leidde ze een onafhankelijk leven. Na haar val had mevrouw een dag en een nacht op de grond gelegen. Ze kon niet meer opstaan. Met haar laatste krachten heeft ze om hulp geroepen. Gelukkig hoorde een voorbijganger haar, die direct de hulpdiensten inschakelde. Ze vond het moeilijk te accepteren dat ze palliatieve zorg kreeg. Ze bleef hopen op herstel en geloofde dat ze haar leven daarna weer zou kunnen oppakken. Tijdens mijn bezoek deelde ze haar ingrijpende verhaal met mij.